Ketose en pijn

Wat is ketose?

Ketose is een metabole toestand waarin je terechtkomt wanneer je zeer kleine hoeveelheden koolhydraten per dag binnenkrijgt. Het ketogeen dieet kent een hoge consumptie van vetten als basis. Ongeveer 70% van je dagelijkse calorieën behoren tijdens dit dieet uit gezonde vetten te komen. Daarnaast komen ongeveer 25% van de calorieën uit eiwitten en slechts 5% hoort uit koolhydraten te komen. Dat komt erop neer dat je elke dag maximaal 45 tot 50 gram koolhydraten mag eten..

Bij de meeste mensen die een ‘normaal’ voedingspatroon hanteren, vormen koolhydraten de belangrijkste brandstof voor het lichaam. Wanneer je dus maximaal 50 gram koolhydraten gaat eten, gaat je lichaam op zoek naar een andere manier om brandstof te realiseren. Als je in ketose raakt, schakelt je lichaam over van een koolhydraatverbranding naar een vetverbranding.

Hoe kom ik in ketose?

Je lichaam kan in ketose komen wanneer de glycogeenvoorraden in het lichaam helemaal zijn verbruikt. Glycogeen is dus een brandstof voor je spieren en wordt gehaald uit koolhydraten. Glycogeen is de voorraad glucose die je lichaam opslaat in de lever en spieren. Wanneer we nu alle glucose- en glycogeenvoorraden verbranden, ontstaan er uiteindelijk ketonen, omdat ons lichaam vetzuren gaat verbranden. Het lichaam spreekt de vetreserves aan om spierafbraak tegen te gaan.

Gezondheidsvoordelen van ketose?

Wanneer ons lichaam overschakelt op vetverbranding, ketonen dus, treden er belangrijke veranderingen op

  • de afbraak van vetcellen verhoogt;
  • de afbraak van spiercellen vermindert;
  • je energieniveau blijft hoog;
  • het behouden van vocht vermindert.

Een mooie bijkomstigheid voor sommige mensen is dat je lichaamsvet verliest, je valt dus af. Wat nog belangrijker is, is dat het je gezondheid bevordert. Zelfs als je voor een korte periode op deze manier eet, heeft het verschillende voordelen die ik hieronder toelicht.

Vetverlies
Het lichaam wordt gedwongen om vetten als brandstof te gebruiken. Tijdens ketose moet het lichaam efficiënt omspringen met het gebruiken van vetten voor energie.

Minder honger
De meeste mensen hebben in de staat van ketose minder honger. Tijdens een ketogeen dieet eet je veel vetten. In vetten zitten meer calorieën per gram, wat inhoudt dat je voor hetzelfde aantal calorieën minder hoeft te eten.

Opvallend is echter dat er minder honger is doordat er geen koolhydraten gegeten worden. Koolhydraten zorgen voor hoge schommelingen van insuline-afgifte, wat een hongergevoel geeft en waar je ook nog eens moe van wordt. Je kent vast wel het fenomeen ‘after dinner dip’. Na het eten van wat boterhammen en een kop koffie voel je je erg moe. Eigenlijk heb je nog zin in een stuk chocolade. Het liefst zou je lekker languit op de bank willen liggen. Herkenbaar? Dat is het dal in je bloedsuikerspiegel. 

Besparen van eiwitten
Tijdens ketose worden eiwitten bespaard. Het lichaam geeft de voorkeur aan ketonen in plaats van glucose. Dit betekent dat het lichaam niet overgaat tot het gebruiken van eiwitten om glucose van te maken. Dit heeft als grootste voordeel dat het lichaam voldoende eiwitten binnenkrijgt voor het herstellen en opbouwen van de cellen.

Laag insulineniveau
Doordat het lichaam in een staat van ketose is, blijft de bloedsuikerspiegel laag. De alvleesklier hoeft minder hard te werken en produceert minder insuline. Met als gevolg een verbeterde verbranding. Dit effect op het lichaam is heel belangrijk bij mensen met diabetis type 2. We zien zelfs dat mensen die op vetverbranding functioneren, medicatie kunnen verminderen of deze zelfs niets meer nodig hebben.

Chronische pijnklachten of aandoeningen

De ketose toestand heeft ook effect op andere fysiologische processen in het lichaam. Om deze reden pas ik voornamelijk het ketogeen dieet toe. Uit onderzoek is gebleken dat dit dieet kan helpen bij verschillende chronische aandoeningen en cognitieve problemen. Dit komt voornamelijk doordat ketonen positieve effecten hebben:

  • Ketonen hebben invloed op pijn. Ketonen zorgen ervoor dat de zenuwen minder gevoelig worden. Ze worden dus minder prikkelbaar, waardoor we minder pijn ervaren. Symptomen van (chronische) aandoeningen worden dus tegengegaan.
  • Ketonen stimuleren de mitochondriale productie. Wanneer ons lichaam ketonen als brandstof gaat gebruiken, dan ontstaan er nieuwe mitochondriën. Deze mitochondriën zijn de energiefabriekjes van de spieren. We krijgen er dus eigenlijk extra centrales bij die ons lichaam helpen de energie en de gezondheid van de cellen te verbeteren.
  • Ketonen helpen bij de reparatie en bescherming van het zenuwstelsel. Ketonen zorgen ervoor dat oudere zenuwcellen behouden blijven en helpen bij beschadigde en niet goed functionerende zenuwcellen.  
  • Ketonen zijn een effectievere en efficiëntere energiebron dan glucose. Ketonen werken als antioxidant en wanneer we deze gebruiken als brandstof, kan het lichaam zich beschermen tegen schade die normaal wordt veroorzaakt bij een glucoseverbranding door reactieve zuurstofcomponenten en vrije radicalen.
  • Ketonen kunnen bijdragen aan de bestrijding van sommige vormen van kanker. Onderzoeken hebben aangetoond dat ketonen kunnen functioneren als middel om verschillende vormen van kanker te bestrijden. Een van de verklaringen hiervoor is dat kankercellen glucose gebruiken als groeimiddel en wanneer we dus ketonen gebruiken, hebben ze geen kans om te groeien.
  • Ketonen verbeteren aanzienlijk de hersenfunctie. Er zijn vele wetenschappelijke onderzoeken die hebben aangetoond dat een ketogeen dieet kan helpen de symptomen tegen te gaan van onder andere: autisme, epilepsie, Alzheimer en de ziekte van Parkinson.

Bovenstaande punten zijn vooral gericht op de fysiologie en misschien voor jou niet duidelijk wat je precies kunt merken aan je lichaam. Hieronder heb ik een paar voorbeelden benoemd die je direct zelf kunt merken als je op een ketogene verbranding gaat functioneren:

  • Je kunt beter nadenken en je bent alerter;
  • Vermindering van pijn en ontstekingen;
  • Minder moe en meer energie;
  • Verminderd hongergevoel.

Nu wil ik met bovenstaand stuk niet direct zeggen dat iedereen op een ketogeen dieet moet gaan. Ik wil alleen laten zien dat wij al sinds jaar en dag gewend zijn veel brood, pasta en aardappelen te eten. Maar wie zegt eigenlijk dat dit het beste voor je lijf is? Alles wat we doen, nemen we vaak over van wat ons vroeger geleerd is, maar is dit wel de beste keuze? Soms moet je zelf ook eens verder kijken en buiten je comfort zone gaan om je gezondheid en pijnklachten te verbeteren.

Mitochondria zijn de energiefabriekjes in de cellen van het lichaam. Ze zorgen voor omzetting van vetten, eiwitten en koolhydraten in bruikbare energie. Daarnaast spelen mitochondria nog tal van andere belangrijke rollen, bijvoorbeeld: beschermen van DNA, hormoonmetabolisme (oestrogeen, testosteron), cholesterolmetabolisme en neurotransmittermetabolisme. Bij veel neurologische aandoeningen (o.a. epilepsie, migraine, Parkinson, Alzheimer, chronische vermoeidheid, ALS, DVN en MS) wordt gedacht dat de energiebalans (in en uit) verstoord is door bijvoorbeeld kapotte mitochondria (met afsterven van hersen- en/of zenuwcellen tot gevolg). 

Ketose & mitochondria

Het vermoeden bestaat dat het ketogeen dieet ervoor zorgt dat er weer balans komt tussen energiebehoefte en energietoevoer. Ketogeen eten zorgt voor mitogenisis. Dit is de aanmaak van nieuwe mitochondria en dus meer energie-producerende cellichamen en het feit dat vetzuren altijd aangeleverd kunnen worden (bij gebrek uit voeding, uit lichaamsvetten), terwijl glucose slechts tijdelijk beschikbaar is voor energieproductie door mitochondria. Daarnaast kan er uit een vetzuurketen minimaal 7x zoveel energie (in de vorm van ATP) gehaald worden dan uit een glucosemolecuul

Er wordt gedacht dat een ketose dieet een beschermend effect heeft op neurologische cellen. Als mogelijke reden hiervan wordt genoemd dat ketose autofagie bevorderd. Zoals ik al eerder heb beschreven is autofagie een proces waarbij slecht functionerende cellen worden ‘gedood’. Daarnaast hebben ketonen mogelijk een blokkerende werking op natrium-calciumkanalen in zenuwcellen. Hierdoor verandert de prikkelgeleiding in de zenuwcellen. Ook verlaagt het ketogeen dieet de hoeveelheid bloedglucose en insuline, waarvan ook gedacht wordt dat het beschermend werkt: glucose heeft mogelijk een ontstekingsbevorderend effect en cellen kunnen daarnaast resistent worden voor insuline, waardoor glucose minder makkelijk de cel in getransporteerd wordt (Alzheimer wordt ook wel diabetes mellitus type III genoemd).

Bekijk hier een onderzoek over ketose en pijn

Zoek praktijk

Maak hier direct een afspraak bij een praktijk bij jou in de buurt.

Woon je te ver weg?

Wij kunnen je op afstand verder helpen om pijnvrij te worden.

Boek - De Oplossing Voor Pijn

Ontdek hoe alle (pijn)klachten op te lossen zijn! NU gratis verzending

Onze reviews

Via de Feedback Company

Bij welke fysiotherapeut je ook terecht komt, wij bieden jou de hoogste service en kwaliteit. Wij garanderen je altijd een fysiotherapie in de buurt die voldoet aan onze kwaliteitsnorm.

4.6 / 5 uit 804 reviews

Anoniem

  5 / 5

30-06-22

Zeer deskundig en vriendelijk. Duidelijke uitleg.

Lees meer

Anoniem

  5 / 5

29-06-22

Zeer goede en vakkundige behandelingen Vriendelijk en meegaand

Lees meer

Anoniem

  4.5 / 5

29-06-22

Vriendelijk en goede uitleg en werd goed behandeld

Lees meer