Chronische pijn

Chronische pijnklachten? Wat de oorzaak ook is, de oplossing is hetzelfde. Bekijk het artikel of het gratis webinar.

Bekijk webinar

Wat is (chronisch) pijn fysiologisch gezien?

Belasting op je lichaam noemen we ook wel stressbelasting. Deze stress kan zowel fysiek als mentaal zijn en daardoor kunnen we ook zowel fysiek als mentaal meer pijn of klachten ontwikkelen. Stress heeft te maken met de ‘fight or flight response’, oftewel de ‘vecht-of-vluchtreactie’. Dit is een natuurlijke en normale reactie van het lichaam, waarbij stresshormonen vrijkomen. Het eerste hormoon is adrenaline. Hierdoor gaat je hart sneller kloppen en je bloed sneller stromen. Daarnaast komt een ander hormoon vrij, namelijk cortisol. Dit hormoon zorgt ervoor dat je bloedsuiker stijgt en er meer brandstof vrijkomt voor je spieren. Zo worden je spieren zo goed mogelijk doorbloed en voorbereid om in actie te komen.

Wanneer deze reactie van korte duur is, is er niks aan de hand. Wanneer dit te lang aanhoudt en er niet voldoende herstel kan optreden, staan je zenuwen en spieren te lang aangespannen. We krijgen spierstijfheid, spierpijn, hoofdpijn. Je zenuwstelsel is gevoeliger, dus ontstaat er meer pijn, waardoor je fysieke klachten ontwikkelt. Uiteindelijk komt je brein ook niet tot rust, dat kan leiden tot overspannenheid, prikkelbaarheid, concentratieproblemen, burn-out, depressies, slecht slapen, angststoornissen en vermoeidheid.
Wanneer je elke dag chronische pijn hebt, gaat je brein dit ook steeds meer als ‘normaal’ ervaren en gaat zich hier ook naar vormen. We zien dat mensen door de pijn ook steeds minder gaan doen en bijvoorbeeld stoppen met sporten, uit angst voor een verergering van de pijn en simpelweg omdat pijn natuurlijk niet prettig is. Dit heeft uiteindelijk weer consequenties voor alle anderen structuren van het lichaam. Wat misschien wel het grootste probleem is, is dat mensen negatief worden. Je raakt gefrustreerd en bent de hele dag bezig om de chronische pijn maar weg te krijgen.

Hoe doorbreek je de cirkel van Chronische Pijn?

Om deze cirkel te doorbreken is het belangrijk om te ontdekken waar het in de verschillende systemen mis gaat. Is het de centrale sensitisatie, je oerbrein of is vooral jouw autonome zenuwstelsel overactief. Factoren zoals persoonlijkheid, een te hoge werkdruk, relationele problemen, te veel hooi op de vork nemen, etc. Eigenlijk is er altijd sprake van een combinatie van factoren die jouw balans kunnen verstoren. Het wel of niet ervaren van te veel stress heeft grotendeels te maken met hoe je met de situatie omgaat. Meestal heb je hier zelf meer invloed op dan je in eerste instantie denkt. Dit vergt veel oefening. Een fysiotherapeut kan jou hierbij helpen ontdekken welke knelpunten er bij jou aanwezig zijn.

Er zijn een aantal stappen die je zelf of onder begeleiding van een fysiotherapeut kunt volgen. Deze worden hieronder besproken.

Stap 1: Luister naar L. Moseley

Stap 1 is begrijpen hoe pijn werkt. Pijn is een signaal van je lichaam om je te waarschuwen dat er iets mis is. Maar de Australische wetenschapper L. Moseley heeft mij veel nieuws geleerd over pijn. Als je pijn hebt, werkt het pijnsysteem te beschermend. Pijn wordt veroorzaakt door je brein en niet door beschadigd weefsel. De pijn zegt ook niets over de staat van beschadigd weefsel: de twee zijn daardoor slecht aan elkaar te relateren.

 ‘Movement is king’, aldus Moseley. Oftewel: het draait allemaal om beweging. En dit is waarom:

• Bewegen is belangrijk om het pijnsysteem te re-trainen.
• Beweging onderdrukt geleidelijk het pijnsysteem.
• Beweging helpt je leren.
• Bewegen beschermt het lichaam tegen andere problemen.
• Bewegen is de beste manier om te herstellen.
• Zelfs fantaseren over bewegen helpt.

Belangrijk is dat je begrijpt wat pijn precies inhoudt en hoe het pijnsysteem werkt, zodat je het kunt re-trainen. Ga niet voor een quick-fix, oftewel een oplossing voor de korte termijn, maar ga het pijnsysteem herstellen. Goede begeleiding is hierbij zeer belangrijk en die kan ik je bieden.

Stap 2: Centrale sensitisatie en chronische pijn

Zoals je misschien wel ervaren hebt kan er niet altijd duidelijke oorzaak gevonden worden voor jouw pijnklachten. Zeker bij chronische pijnklachten krijgt men vaak te horen dat de pijn geen relatie heeft met de medisch waarneembare schade en dat er niks meer aan te doen is. Je voelt je dan machteloos, waar komt die pijn dan vandaan?

Maar stel dat er wel iets is waar je invloed op kan hebben? Iets waardoor het functioneren wel vooruitgaat?
Er kan sprake zijn voor overgevoeligheid voor prikkels, dit noemen we ook wel centrale sensitisatie. Chronische aspecifieke pijn kan dus een gevolg zijn van centrale sensitisatie. Dit biedt nieuwe opties voor behandeling.

Stap 3: Het oerbrein en chronische pijn

Voor het begrijpen van het nut van pijn, moeten we eerst de functies van ons brein leren kennen. Grofweg gezien, kunnen we ons brein in 3 delen verdelen, welke allen een andere functie hebben. De 3 delen bestaan uit:

  1. De hersenstam (ook wel reptielenbrein of oerbrein)
  2. Het limbisch systeem (het emotionele brein)
  3. De cortex (het denkende brein)

Onderdrukte emoties spelen een hele belangrijke rol bij chronische pijn. In het artikel ‘het oerbrein en pijn’ vertel ik precies de relatie van het oerbrein en het limbisch systeem zodat we ook vanuit dit perspectief pijn kunnen begrijpen.

Dr. Sarno is een belangrijk persoon die mij enorm heeft geholpen. Hij zegt: “95% van alle pijnklachten zijn psychosomatisch”. Ik kon dit in het begin niet geloven, maar nu ben ik hier voor een groot deel van overtuigd door mijn eigen ervaringen. Vooral bij die mensen waar geen oorzaak wordt gevonden óf bij de mensen die mogelijk wel een oorzaak hebben gevonden maar bij wie deze klachten niet beter worden. Voor de meeste mensen is dit een onbekend terrein en zijn mensen vaak sceptisch. Dit is ook zeker begrijpelijk, alleen wanneer je hier niet voor open staat of wilt gaan staan zal er nooit verandering optreden in jouw pijnklachten.

Stap 4: Chronische pijn en het autonome zenuwstelsel

Het zenuwstelsel is onder te verdelen in het animale zenuwstelsel (willekeurig) en het autonome zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel is het deel van het perifeer zenuwstelsel dat een groot aantal onbewust plaatsvindende functies reguleert. Het wordt ook wel het onwillekeurige, vegetatieve of viscerale zenuwstelsel genoemd. Het autonome zenuwstelsel regelt daardoor ook vooral de werking van inwendige organen. Onder andere de ademhaling, de hartslag, de spijsvertering en het verwijden en vernauwen van bloedvaten wordt geregeld door dit zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel is misschien wel de belangrijkste factor bij chronische pijn.

Lees meer over Chronische Pijn

De drie belangrijkste aspecten bij chronische pijn

Fysiek

Met je ‘fysiek’ bedoelen we de gehele lichamelijke gesteldheid. Dus van je botten tot het zenuwstelsel en van je spieren tot de hersenen. Termen als uithoudingsvermogen, krachttraining, belasting en belastbaarheid zijn onlosmakelijk verbonden aan je fysiek. Wil je pijnklachten voorkomen of verhelpen? Bewegen of sporten is simpelweg het enige advies.

Intern Milieu

Hiermee bedoelen we alle interne processen in ons lichaam. Denk bijvoorbeeld aan: lichaamsevenwicht (homeostase), ademhaling, stofwisseling, fysiologie van bindweefselherstel, voeding en hormoonhuishouding. Als je je cellen op de juiste manier voedt, zie je dat je lichaam een enorm zelfherstellend vermogen heeft.

Brein

Je brein is eigenlijk als de software van een computer: alles wordt erdoor aangestuurd. Denk hierbij aan gedachten, gevoelens, pijn, idealen, principes, coördinatie en tastzin. Het brein is misschien wel het meest onderschatte onderdeel van het lichaam. Ook hier moeten we dus goed voor zorgen. Het sleutelwoord hier is de ‘nervus vagus’.