Clusterhoofdpijn

Hoe ontstaat clusterhoofdpijn?

Het is nog niet duidelijk waardoor clusterhoofdpijn veroorzaakt wordt. Men vermoedt dat het te maken heeft met een afwijking van een bepaald gedeelte van de hersenen: de hypothalamus. Aanvallen van clusterhoofdpijn vinden vaak op vaste momenten plaatst. Ook is bekend van een aantal factoren dat ze mogelijk de clusterhoofdpijn op kunnen wekken. Voorbeelden van deze factoren zijn: kou, smaakversterkers, alcohol en ijle lucht. Ook jetlags en korte slaapjes kunnen factoren zijn die een rol spelen. Deze triggers kunnen mogelijk tijdens een aanvalsperiode clusterhoofdpijn uitlokken. Echter, als men zich niet in een cluster van aanvallen bevindt, zullen de triggers in principe ook geen aanval uitlokken.

Verder is er niet aangetoond dat bijvoorbeeld voeding en stress clusterhoofdpijn kunnen veroorzaken en tot mogelijke uitlokkende factoren behoren. Wel kan stress een gevolg zijn van aanvallen, als men bijvoorbeeld meer stress voelt om een nieuwe aanval te krijgen.

Tekens & symptomen

Er zijn verschillende symptomen die kenmerkend zijn voor een aanval van clusterhoofdpijn waarbij de pijn plotseling verschijnt.

clusterhoofdpijn
  • Een symptoom is dat het plotseling en in de vorm van aanvallen (clusters) op komt zetten. Dit is meteen het grootste verschil met migraine. Aanvallen van migraine voelt men namelijk aankomen.
  • De aanvallen van clusterhoofdpijn kunnen meerdere keren per dag voorkomen en kunnen erg verschillen in duur. De aanvallen komen meestal wel op hetzelfde tijdstip van de dag voor.
  • De pijn die men voelt, wordt beschreven als een eigenlijk ondraaglijke pijn. Het is een extreme, snijdende en stekende pijn aan de zijkant van het hoofd, waarbij het kan voelen of het oog eruit gedrukt wordt. De pijn kan uitstralen naar de nek, het gebied rondom de ogen en oren en de kaak.
  • Daarnaast kan men andere symptomen hebben, zoals een zwetend voorhoofd, een hangend ooglid of een vernauwde pupil, aan de zijde van het hoofd waar de hoofdpijn zit.
  • Ook kan men aan de kant waar de pijn zit kan men last hebben van een tranend oog of rood oog. En van een loopneus of juist verstopte neus.
  • Verder kan men een onrustig gevoel ervaren en niet kunnen doorgaan waarmee men bezig was.

Symptomen die niet bij clusterhoofdpijn horen zijn overgeven en misselijkheid.

Aanvallen van clusterhoofdpijn

Clusterhoofdpijn gaat gepaard met aanvallen. Deze kunnen tussen de 15 minuten en 3 uur duren. Een aanval van clusterhoofdpijn kan gedurende een cluster tot wel 8x per dag voorkomen, of 1x per 2 dagen. Dit verschilt per patient. En bij clusterhoofdpijn komen de aanvallen meestal rond dezelfde tijd voor, bijvoorbeeld gedurende de nacht. De periode met aanvallen kan weken tot maanden duren, waarna ze in veel gevallen daarna een tijd wegblijven. Mensen hebben vaak 1 tot 2 cluster perioden per jaar, bijvoorbeeld in de lente en de herfst. Dit is voor de episodische vorm. Bij de chronische vorm kent de patiënt dagelijkse hoofdpijnen die het hele jaar door kunnen optreden.

Diagnose chronische clusterhoofdpijn

Voor een adequate behandeling van clusterhoofdpijn is een juiste diagnose belangrijk. Deze kan bijvoorbeeld de huisarts stellen. Na een eerste aanval kan men door de huisarts naar een neuroloog doorgestuurd worden. Na de diagnose en eerste aanval kan men volgende aanvallen vaak zelf herkennen.

Om de diagnose goed te kunnen vaststellen kan men gevraagd worden een hoofdpijndagboek bij te houden. Dit kan helpen om te bepalen welk type hoofdpijn er ervaren wordt.

Behandeling van ondraaglijke pijn

De aanvallen zijn extreem pijnlijk en men probeert deze dus zo veel mogelijk te onderdrukken. Een behandeling van clusterhoofdpijn bestaat uit het verminderen van het aantal aanvallen. Daarnaast zijn er ook aanvalsbehandelingen, deze zijn gericht op het afbreken van een aanval. Naast het verminderen van de aanvallen, behoort ook het verbeteren van het functioneren en het hanteerbaar maken van de aanvallen tot het behandeldoel.

Aanvalsbehandeling met zuurstof

Een effectieve manier voor het afbreken van een hoofdpijnaanval is door het inademen van zuurstof. Er zijn eigenlijk geen bijwerkingen bij deze behandeling, alleen is het format en gewicht van de zuurstofcilinders mogelijk onhandig. In het ziekenhuis kan met een zuurstofbehandeling krijgen. En voor onderweg zijn er bijvoorbeeld kleine formaten zuurstofcilinders verkrijgbaar.

Behandeling met medicijnen

Een andere effectieve behandeling voor het afbreken van een aanval van clusterhoofdpijn is met een injectie met sumatriptan. Doordat dit medicijn met een injectie wordt toegediend, zal het sneller werken dan bijvoorbeeld pillen die geslikt moeten worden. Een nadeel van dit medicijn is dat men het maximal 2x per 24 uur mag gebruiken. Dus als patiënten meerdere aanvallen per dag hebben, kan eigenlijk niet elke aanval met de injectie behandeld worden.

Triggerpoints en clusterhoofdpijn

Aanvallen kunnen in veel gevallen ook de oorzaak zijn van triggerponts in spieren. Dry-needling therapie (een vorm van triggerpointtherapie) kan in veel gevallen de klachten wegnemen of verminderen.

Aanval voorkomen

Een preventieve behandeling is erop gericht om het aantal aanvallen te verminderen, evenals de duur en hevigheid ervan. Hiervoor kan een medicijn geslikt worden.  Er zijn medicijnen die de kans op een aanval verkleinen. Dit kan met de specialist besproken worden.

Wat zelf doen om clusterhoofdpijn aanval te voorkomen

Wanneer men in een cluster van aanvallen zit, is er een aantal zaken om rekening mee te houden. Dit kan een nieuwe aanval helpen voorkomen. Zo wordt aangeraden om geen alchol te drinken en geen hartmedicijnen met nitraten te slikken. Ook reizen met het vliegtuig of wandelingen door de (hoge) bergen maken zijn activiteiten om te vermijden tijdens hoofdpijnaanvallen.

Clusterhoofdpijn en de fysiotherapeut

Helaas is clusterhoofdpijn niet te genezen, dit in tegenstelling tot menig andere aandoening. Een fysiotherapeut kan na de diagnose van clusterhoofdpijn wel met een preventieve behandeling helpen. Mobiliserende technieken kunnen gebruikt worden om ruimte voor zenuwen en bloedvaten te maken in bijvoorbeeld de nek. Ook kunnen houdingscorrecties worden uitgevoerd om klachten te helpen verminderen.

Bekijk hier een onderzoek over clusterhoofdpijn.

Veel gestelde vragen

Bij clusterhoofdpijn heb je aanvallen van hoofdpijn. De pijn zit aan een kant van het hoofd, rond je oog. De pijn is scherp, brandend of knellend.
Het is nog niet duidelijk waardoor clusterhoofdpijn veroorzaakt wordt. Men vermoedt dat het te maken heeft met een afwijking van een bepaald gedeelte van de hersenen: de hypothalamus.
Clusterhoofdpijn komt vooral voor bij mannen tussen de 20 en 40 jaar voor. Deze aandoening komt relatief weinig voor.

Maikel Korbmacher

Fysiotherapeut & Pijnspecialist

Al meer dan 12 jaar ben ik Fysiotherapeut en pijnspecialist. Ik heb vele boeken gelezen, artikelen geschreven en trainingen ontwikkeld om mensen pijnvrij te krijgen. Ik geloof dat iedereen pijnvrij kan worden ongeacht wat de oorzaak is van jouw pijnklachten. Ik heb al honderden mensen effectief behandeld middels mijn/onze visie (Pijn Reset Methode). Inmiddels is Fysiotherapie4all een van de grootste en bekendste organisatie op het gebied van PIJN in Nederland.

Zoek praktijk

Maak hier direct een afspraak bij een praktijk bij jou in de buurt.

Woon je te ver weg?

Wij kunnen je op afstand verder helpen om pijnvrij te worden.

Boek - De Oplossing Voor Pijn

Ontdek hoe alle (pijn)klachten op te lossen zijn! NU gratis verzending

Onze reviews

Via de Feedback Company

Bij welke fysiotherapeut je ook terecht komt, wij bieden jou de hoogste service en kwaliteit. Wij garanderen je altijd een fysiotherapie in de buurt die voldoet aan onze kwaliteitsnorm.

4.5 / 5 uit 942 reviews

Anoniem

  5 / 5

02-02-23

Lotte heeft me ontzettend goed geholpen door goed te luisteren naar de klachten en doelgericht te behandelen. Daarnaast ook goed advies en tips gegeven over hoe ik er zelf thuis mee aan de slag kan.

Lees meer

Steeven Gobardhan

  4.5 / 5

02-02-23

Wel, goed gesprek b.v. wat de bedoeling en de behandelen in mij situatie zou ze doen..... tevreden... alleen 2de afspraak nog niet komen opdagen

Lees meer

Anoniem

  5 / 5

01-02-23

Heel goed en netjes geholpen

Lees meer