Chronische pijn is voor veel mensen een dagelijkse realiteit. Rugpijn, nekpijn, schouderklachten, hoofdpijn, pijn in heupen of knieën: soms is er een duidelijke oorzaak, zoals een breuk of een ontsteking. Maar vaak ook niet. Je hebt onderzoeken gehad, scans laten maken, fysiotherapie geprobeerd, misschien zelfs injecties of operaties. En toch blijft de pijn terugkomen. Soms wordt het zelfs erger, of verschuift het naar een andere plek in het lichaam.
Dat is precies het terrein waar Dr. John E. Sarno bekend om werd. Hij introduceerde een theorie die voor veel mensen revolutionair was: Tension Myoneural Syndrome (TMS). Tegenwoordig wordt dit ook wel het mindbody-syndroom genoemd. Volgens Sarno is een groot deel van chronische pijn geen gevolg van schade in het lichaam, maar van een overbelast zenuwstelsel, gevoed door stress, angst en onderdrukte emoties.
In dit artikel leggen we helder uit wat TMS is, hoe Sarno het beschreef, en waarom dit concept zoveel mensen helpt om hun pijn eindelijk te begrijpen.
Wie was Dr. Sarno?
Dr. John Sarno (1923–2017) was een Amerikaanse revalidatiearts verbonden aan New York University. Hij werkte jarenlang met mensen met rugpijn en andere chronische pijnklachten. Wat hem opviel: een groot deel van zijn patiënten had klachten die niet logisch verklaard konden worden door lichamelijke schade.
Sterker nog: mensen met “ernstige” afwijkingen op een scan hadden soms nauwelijks pijn, terwijl anderen met “perfecte” scans volledig uitgeschakeld raakten door pijn.
Sarno begon patronen te herkennen:
- Pijn kwam vaak op in stressvolle periodes
- Patiënten waren vaak perfectionistisch of extreem verantwoordelijk
- De klachten bleven bestaan ondanks medische behandelingen
- Pijn verschoof regelmatig van plek
Daaruit ontwikkelde hij het concept TMS.
Wat betekent Tension Myoneural Syndrome?
De term Tension Myoneural Syndrome is opgebouwd uit drie delen:
Sarno beschreef TMS als een toestand waarbij het lichaam pijn en andere klachten creëert door spanning in het zenuwstelsel. Niet omdat je je aanstelt of omdat “het tussen je oren zit”, maar omdat je brein een beschermingsmechanisme inzet.
Volgens Sarno gebeurt dit op een onbewust niveau: je kiest er niet voor.
Het centrale idee: pijn als afleiding
De kern van Sarno’s theorie is eenvoudig maar krachtig:
Het brein kan lichamelijke pijn creëren om je af te leiden van emoties die je liever niet voelt.
Dat klinkt vreemd als je het voor het eerst hoort. Maar denk eens aan hoe vaak emoties “gevaarlijk” kunnen voelen:
- woede
- verdriet
- schuld
- schaamte
- angst
- rouw
- teleurstelling
Veel mensen hebben geleerd om die emoties te onderdrukken. Vooral mensen die sterk zijn, doorzetten, verantwoordelijk zijn, of anderen altijd willen helpen.
Volgens Sarno kan het brein dan kiezen voor een alternatief: pijn. Pijn trekt namelijk alle aandacht. Het zorgt ervoor dat je bezig bent met je rug, je nek, je schouder, je knie… in plaats van met de emotionele spanning eronder.
Hoe veroorzaakt TMS pijn in het lichaam?
Sarno stelde dat TMS vaak werkt via een lichte verandering in de zuurstoftoevoer naar spieren, zenuwen en pezen. Hij noemde dit “milde ischemie”. Dat klinkt medisch, maar het idee is simpel:
- stress activeert het zenuwstelsel
- het lichaam komt in een soort “fight/flight”
- spieren spannen zich aan
- doorbloeding verandert
- je ervaart pijn, stijfheid of tintelingen
Belangrijk: Sarno bedoelde niet dat er ernstige schade ontstaat. Het gaat om een functioneel probleem: het systeem staat “aan”.
En dat verklaart ook waarom TMS-klachten zo vaak:
- wisselen in intensiteit
- per dag verschillen
- verschuiven van plek
- erger worden bij angst
- verminderen bij ontspanning of afleiding
Welke klachten passen bij TMS?
Hoewel Sarno vooral bekend werd door rugpijn, omvat TMS veel meer. Veel voorkomende klachten die vaak een TMS-component hebben:
- lage rugpijn
- nek- en schouderpijn
- RSI / arm- en polsklachten
- pijn tussen de schouderbladen
- heuppijn
- knie- en enkelpijn zonder duidelijke schade
- migraine of spanningshoofdpijn
- zenuwpijn / tintelingen
- bekkenbodemklachten
- fibromyalgie-achtige pijn
- chronische vermoeidheid (bij sommige mindbody-benaderingen)
Let op: dit betekent niet dat elke klacht altijd TMS is. Maar Sarno’s punt was: als er geen overtuigende structurele oorzaak is, moet je het zenuwstelsel en emoties serieus meenemen.
Waarom is TMS zo vaak “onzichtbaar” op scans?
Een van de meest frustrerende ervaringen bij chronische pijn is: alles lijkt normaal.
- “Uw MRI ziet er goed uit.”
- “We zien niets afwijkends.”
- “Het hoort bij de leeftijd.”
- “U heeft wat slijtage, maar dat verklaart dit niet.”
Sarno zei: exact. Dat is juist een aanwijzing.
Daarnaast wees hij op iets belangrijks: veel afwijkingen op scans zijn normaal. Zoals:
- disc degeneratie
- bulging discs
- lichte hernia’s
- artrose
- scoliose
Deze dingen komen ook voor bij mensen zonder pijn. Toch krijgen ze vaak een zware betekenis, waardoor angst ontstaat. En angst is brandstof voor TMS.
Hoe herken je of jouw pijn mogelijk TMS is?
Een paar herkenningspunten die Sarno vaak noemde:
- De pijn is chronisch of steeds terugkerend
- Onderzoeken verklaren de ernst niet
- Pijn verschuift of verandert
- Stress verergert de klachten
- Je bent perfectionistisch, plichtsgetrouw of een pleaser
- Je bent bang voor beweging (of voor schade)
- Behandelingen werken tijdelijk of helemaal niet
Als je jezelf hierin herkent, kan TMS een belangrijke missing link zijn.
Wat is de eerste stap richting herstel?
Sarno was opvallend duidelijk: de eerste stap is begrip.
Niet harder trainen. Niet nóg een behandeling. Maar begrijpen dat je lichaam niet kapot is, en dat je zenuwstelsel overprikkeld is.
Veel mensen ervaren al vermindering van pijn door:
- het loslaten van angst
- het herinterpreteren van symptomen
- het erkennen van emoties
- het doorbreken van vermijdingsgedrag
Dat is geen magie. Dat is neurobiologie.
Call to action
Wil je niet alleen lezen over TMS, maar ook echt leren hoe je je zenuwstelsel reset en stap voor stap uit chronische pijn komt?
👉 Meld je dan aan voor de Pijn Reset Community masterclass.
In deze masterclass leer je hoe chronische pijn ontstaat, waarom het blijft hangen en welke praktische stappen je kunt zetten om je brein en lichaam weer veilig te laten voelen — zodat herstel mogelijk wordt.
Schrijf je nu in en zet vandaag de eerste stap naar pijnvrij leven.
